فراخوان چالش ملی توسعه جوهرهای زیستی با همکاری شرکت امیدآفرینان مهندسی آینده
افزایش روزافزون بیماران در لیست انتظار پیوند عضو و کمبود اهداکننده، چالش بزرگی در پزشکی نوین است. مهندسی بافت راهکاری نوین برای حل این بحران ارائه می‌دهد. پژوهشگران در این روش بافت‌های زنده را از سلول‌های خود بیمار در آزمایشگاه می‌سازند و به بدن فرد پیوند می‌زنند. چاپگرهای زیستی سه‌بعدی پیشرفته‌ترین ابزار برای ساخت این ساختارهای زنده با هندسه‌های پیچیده هستند.
شرکت «امیدآفرینان مهندسی آینده» (3D-Bio) به عنوان نخستین و تنها تولیدکننده تجاری چاپگرهای زیستی و جوهرهای اختصاصی در ایران، گام‌های بزرگی در این مسیر برداشته است. موفقیت در چاپ سه‌بعدی زیستی به هماهنگی کامل دستگاه و ماده زیستی بستگی دارد. جوهر زیستی (Bio-Ink) ساختار ماتریکس خارج سلولی را بازسازی می‌کند و محیطی مناسب برای رشد، تغذیه و تمایز سلول‌ها فراهم می‌سازد.
چالش توسعه جوهرهای زیستی
اهداف برگزاری چالش ملی توسعه جوهرهای زیستی
مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، با همکاری شرکت امیدآفرینان مهندسی آینده اقدام به برگزاری «چالش توسعه جوهرهای زیستی» کرده است. اهداف کلیدی این رویداد شامل موارد زیر است:
- شناسایی و توانمندسازی تیم‌های دانشگاهی، اعضای هیئت‌علمی و دانشجویان نخبه
- تقویت اکوسیستم تولید مواد اولیه مهندسی بافت در کشور
- تجاری‌سازی فرمولاسیون‌های بومی و اتصال پژوهشگران به صنعت
- حفظ کامل حقوق مالکیت مادی و معنوی طرح‌ها بر اساس توافق‌نامه سه‌جانبه
دسته‌بندی و حوزه‌های تخصصی جوهرهای چالش
پژوهشگران می‌توانند طرح‌های خود را در پنج دسته‌بندی تخصصی ثبت کنند:
| دسته‌بندی جوهر زیستی | کاربرد اصلی در مهندسی بافت | نمونه‌های تجاری مرجع |
|---|---|---|
| جوهرهای با اتصالات نوری (Photo/UV-crosslinkable) | چاپ ساختارهای بافتی با دقت هندسی بسیار بالا | Photocol, GelMA |
| هیدروژل‌های حامل سلول (Cell-Laden Hydrogels) | تمایز سلولی، ساخت بافت زنده و سیستم دارورسانی | Biogelx, Cellink Fibrin |
| جوهرهای رسانا (Conductive Bioinks) | مهندسی بافت قلب، عصب، استخوان و حسگرهای زیستی | Bio Conductink, 3D-Graphene |
| مواد فداشونده (Sacrificial Materials) | ایجاد کانال‌های رگی و سیستم خون‌رسانی ریز | Pluronic, Gelatin |
| مواد ساپورت و سخت (Support Materials) | ساخت داربست بافت‌های سخت و کنترل خواص مکانیکی | OsteoInk, PCL, PLGA |
مراحل و فرآیند داوری چالش (۶ گام اجرایی)
شرکت‌کنندگان در این چالش فرآیند ارزیابی فنی و آزمایشگاهی ۶ مرحله‌ای را طی می‌کنند:
- ثبت‌نام آنلاین: ثبت اطلاعات اولیه طرح در درگاه مرکز فناوری‌های همگرا.
- غربالگری اولیه: بررسی مدارک ارسالی و رفع نقص‌های احتمالی پرونده.
- داوری حضوری: ارزیابی شاخص‌های نوآوری، توجیه تجاری و توانمندی تیم پژوهشی.
- ارسال نمونه فرمولاسیون: ارسال نمونه ماده برای انجام آزمون‌های استاندارد در آزمایشگاه مرجع.
- ارزیابی‌های آزمایشگاهی: انجام تست‌های جامع شامل:
- بررسی چاپ‌پذیری و رئولوژی جوهر با پرینتر زیستی
- تصویربرداری میکروسکوپی (SEM) از ساختار فیزیکی چاپ‌شده
- سنجش نرخ زیست‌تخریب‌پذیری داربست
- آزمون کشش و استحکام مکانیکی
- آزمون سمیت سلولی (MTT) و ارزیابی زیست‌سازگاری
- معرفی برگزیدگان و عقد قرارداد تجاری‌سازی: انتخاب ۳ تیم برتر در هر یک از ۵ حوزه تخصصی (مجموعاً ۱۵ تیم) جهت دریافت جوایز و انعقاد قرارداد همکاری تجاری با شرکت امیدآفرینان مهندسی آینده.
پژوهشگران و فناوران گرامی برای ثبت‌نام و دریافت شیوه‌نامه اجرایی می‌توانند به سامانه ثبت طرح مراجعه نمایند.
منابع